Người Việt có mang đôla sang Lào gửi?

Do gửi USD không được hưởng lãi suất, lượng kiều hối của Việt kiều gửi về cho người thân có thể sẽ chậm lại.

Sau gần một tuần Ngân hàng Nhà nước (NHNN) hạ lãi suất tiền gửi USD từ 0,25% về mức 0%, một số ngân hàng thương mại cho biết nhiều người đã bán USD lấy VND gửi tiết kiệm. Tuy nhiên, cũng có ngân hàng thừa nhận một dòng tiền chảy vào các kênh đầu tư khác (bất động sản, chứng khoán, vàng…) sinh lời hơn.

Câu hỏi được đặt ra là khi lãi suất USD bằng 0%, liệu người dân có mang tiền ra nước ngoài gửi? Các ngân hàng thương mại vẫn đang cho doanh nghiệp (DN) vay bằng USD, vậy nếu không huy động được thì lấy gì để cho vay?...

Nhu cầu đồng đôla tăng 

Theo ông Đặng Quốc Tiến, chuyên gia tài chính ngân hàng, việc hạ lãi suất đồng USD về 0% sẽ khiến người dân có thể bán đôla cho ngân hàng nhiều hơn, dự trữ ngoại hối sẽ tăng. Nhưng hiện nay các DN xuất nhập khẩu vẫn buộc phải vay USD để thanh toán với đối tác nước ngoài, đặc biệt dịp cuối năm nhu cầu này tăng mạnh.

Trên nguyên tắc ngân hàng phải cân đối giữa huy động và cho vay, huy động được thì mới có tiền để cho vay.

“Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất cho vay, đồng nghĩa với việc huy động USD tại Mỹ cũng tăng trong khi đó lãi suất tiền gửi USD tại Việt Nam bằng 0%. Còn trên thị trường tự do tại Việt Nam, giá USD vẫn giao dịch ở ngưỡng cao (có thời điểm gần ngưỡng 22.900 VND/USD - PV).

Trong bối cảnh trên, liệu ngân hàng có huy động được ngoại tệ? Nếu ngân hàng không huy động được hoặc huy động được ít thì làm sao đáp ứng được nhu cầu của DN?”- ông Tiến băn khoăn.

Đặt vấn đề giả sử nếu người dân đồng loạt rút USD quá nhiều ra khỏi ngân hàng do không được hưởng lãi suất, trong khi ngân hàng vẫn tiếp tục phải cho vay thì điều gì sẽ xảy ra? TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng, cho rằng lúc này ngân hàng sẽ gặp khó khăn về thanh khoản ngoại tệ.

Việc hạ lãi suất đồng USD về 0% sẽ khiến người dân có thể bán đôla cho ngân hàng nhiều hơn. Ảnh: Trần Việt

“Tuy vậy, sau khi NHNN hạ lãi suất đồng USD bằng 0% đến nay tôi thấy chưa có hiện tượng rút đôla ồ ạt. Thực tế với người dân bình thường có thể bán USD ra lấy VND gửi tiết kiệm. Với những người còn găm giữ ngoại tệ đến giờ có thể là họ đầu cơ chờ kiếm lợi” - ông Hiếu nhìn nhận trấn an.

Chẳng hạn gửi 100.000 USD với lãi suất 0,25%/tháng cho kỳ hạn 12 tháng (sau thời gian này sẽ nhận về 250 USD, tương đương 20 USD/tháng). Nay lãi suất bằng 0% nghĩa là họ mất đi 20 USD/tháng cũng không lớn. Trong khi với những người đầu cơ, họ sẽ chờ đôla trên thị trường tự do tăng giá bán ra có lời hơn.

“Cho nên dù lãi suất USD về 0% họ vẫn sẵn sàng chấp nhận chịu thiệt hại trước mắt và giữ lại USD. Chính điều này khiến việc huy động ngoại tệ trong ngân hàng chưa bị ảnh hưởng nhiều” - ông Hiếu phân tích.

Lo ngoại tệ chảy ra nước ngoài

“Việc đưa lãi suất đôla bằng 0% có mặt lợi là làm giảm tình trạng găm giữ USD. Cung cầu ngoại tệ trên thị trường sẽ cân bằng hơn nhờ dòng ngoại tệ chảy ra thị trường nhiều hơn” - TS Hiếu nhận định.
Tuy nhiên, theo ông Hiếu, trước đây lãi suất USD tại Việt Nam cao nên nhiều Việt kiều gửi tiền về cho người thân để hưởng lãi suất, nay dòng tiền này có thể sẽ về Việt Nam chậm lại do không có lãi suất.

Bên cạnh đó, thời gian gần đây có ý kiến cho rằng với lãi suất USD bằng 0% thì người dân, DN Việt có thể sẽ tìm cách đem ngoại tệ gửi tại các ngân hàng Việt Nam có chi nhánh ở các nước. Thậm chí có người còn tính toán rằng nếu gửi ở các ngân hàng Việt Nam tại Lào sẽ được hưởng lãi tới 6%, trong khi nếu gửi trong nước không được hưởng đồng lãi nào.

Về vấn đề này, TS Nguyễn Trí Hiếu nhận định rất khó để thực hiện được điều này, vì NHNN có những quy định chặt chẽ trong quản lý ngoại hối. Chẳng hạn, việc chuyển tiền đôla đi nước ngoài chỉ được thực hiện trong các trường hợp như chuyển tiền cho con đi học, khám chữa bệnh…

“Trong trường hợp nếu gửi tiền ra nước ngoài được, khi rút ra mang về nước thế nào cũng là chuyện không dễ, cho nên không quá lo ngại vấn đề này” - ông Hiếu trấn an.

Khó tránh khỏi áp lực tỉ giá

Diễn biến trên thị trường những ngày qua cho thấy dù NHNN đã hạ lãi suất tiền gửi USD về mức 0% nhằm hạn chế tâm lý găm giữ USD và ổn định thị trường, song tỉ giá tại các ngân hàng vẫn đứng ở mức kịch trần.

Ví dụ ngày hôm qua (23-12), tại các ngân hàng thương mại, giá USD bán ra vẫn neo ở mức kịch trần 22.547 VND/USD.

Bên cạnh đó, tâm lý găm giữ đồng bạc xanh vẫn còn, vì nhiều người sợ nếu đổi USD sang VND, sau đó cần giao dịch lại không đổi được. Điều này đang gây áp lực mạnh lên vấn đề tỉ giá.

Thêm nữa đồng USD đang mạnh lên, nhu cầu ngoại tệ của người dân, DN tăng cao vào thời điểm cuối năm, đồng nhân dân tệ liên tục mất giá… đang ngày càng gia tăng áp lực lên tỉ giá.

Kiều hối về TP.HCM vẫn tăng

Qua theo dõi hoạt động của các ngân hàng thương mại trên địa bàn TP.HCM thời gian gần đây cho thấy cung cầu USD trên thị trường không có dấu hiệu tăng đột biến. Số lượng ngoại tệ mua vào có tăng lên, kiều hối về vẫn tăng.

Dự kiến năm 2015 lượng kiều hối về TP.HCM ước đạt khoảng 5,5 tỉ USD, tăng 10% so với năm 2014. Con số này cũng cao hơn so với mức dự kiến ban đầu là 5,2 tỉ USD.

Ông NGUYỄN HOÀNG MINH, Phó Giám đốc NHNN Chi nhánh TP.HCM 

Theo tính toán của một số chuyên gia, hiện nay người nắm giữ VND vẫn lợi hơn so với đôla vì lãi suất chênh lệch lớn. Ví dụ, nếu gửi USD không được hưởng lãi thì gửi VND ở các kỳ hạn dài lãi suất lên đến 7%.

Tài sản ngân hàng cổ phần “bốc hơi” 14.000 tỷ chỉ trong 1 tháng

Tổng tài sản của toàn hệ thống tổ chức tín dụng trong tháng 10 đã giảm 3,4 nghìn tỷ đồng; trong đó, riêng khối ngân hàng TMCP giảm 14 nghìn tỷ.

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa công bố số liệu thống kê về một số chỉ tiêu cơ bản trong hoạt động của hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD) đến cuối tháng 10/2015. Theo đó, tổng tài sản của toàn hệ thống bất ngờ giảm chỉ còn 6,865 triệu tỷ đồng.

Trong đó, cả khối ngân hàng thương mại (NHTM) Nhà nước và cổ phần đều sụt giảm.

Cụ thể, NHTM Nhà nước giảm từ 3,2 triệu tỷ đồng từ cuối tháng 9 xuống còn gần 3,1 triệu tỷ đồng đến cuối tháng 10; còn NHTM cổ phần giảm từ 2,734 triệu tỷ đồng xuống còn 2,719 triệu tỷ đồng.

Kết quả tổng tài sản sụt giảm với NHTM Nhà nước là do đã tách Ngân hàng chính sách xã hội đã tách ra khỏi nhóm. Nếu cộng cả tổng tài sản của Ngân hàng chính sách xã hội là 146.391 tỷ đồng thì tổng tài sản của nhóm ngân hàng này là hơn 3,2 triệu tỷ đồng, tăng nhẹ so với tháng 9.

Tài sản của các ngân hàng “bốc hơi” 14.000 tỷ chỉ trong 1 tháng

Tuy nhiên, so với đầu năm, tổng tài sản của toàn hệ thống đã tăng thêm 350,16 nghìn tỷ đồng (tương đương tăng 5,37%).Trong đó, các NHTM cổ phần Nhà nước tăng với tỷ lệ 8,9%, đạt 3,087 triệu tỷ đồng. Tổng tài sản có của các ngân hàng TMCP đạt 2,72 triệu tỷ đồng, tăng nhẹ 1,17% so với đầu năm. Tỷ lệ tăng mạnh nhất là các công ty tài chính, cho thuê tài chính với tổng tài sản có tăng 21,84% lên 83,7 nghìn tỷ đồng.

Dẫu vậy, vốn điều lệ của hệ thống ngân hàng có tăng lên từ 456,734 tỷ đồng cuối tháng 9 lên 457,410 tỷ đồng vào cuối tháng 10. Tuy nhiên, vốn điều lệ của NHTM Nhà nước đã giảm từ 147.754 tỷ đồng cuối tháng 9 xuống còn 137.059 tỷ đồng vào cuối tháng 10.

Tại bảng công bố này, NHNN đã bất ngờ thay đổi cách công bố kết quả thống kê một số chỉ tiêu cơ bản về hoạt động của hệ thống các TCTD đến 31/10. Theo đó, thay vì công bố hệ số ROA, ROE theo tháng thì NHNN chuyển thành công bố theo quý.

Với sự thay đổi này, nhóm NHTM Nhà nước gồm 7 ngân hàng là Agribank, Vietcombank, VietinBank, BIDV, Ngân hàng Xây dựng, OceanBank, GPBank.

Sự thay đổi này đã cho kết quả khác, đó là, tổng tài sản và tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của hệ thống ngân hàng bất ngờ sụt giảm.

Theo đó, CAR của hệ thống các TCTD từ 13,32% trong tháng 9 xuống còn 13,14%, trong đó, cả NHTM Nhà nước và NHTM cổ phần đều sụt giảm. Cụ thể, với NHTM quốc doanh giảm từ 9,28% cuối tháng 9 xuống còn 9,25% vào cuối tháng 10, còn NHTM cổ phần giảm từ 13,31% xuống còn 12,99%.

Một chỉ tiêu khác được thị trường quan tâm, đó là sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn. Theo đó, tỷ lệ này đã tăng nhẹ từ 28,48% từ cuối tháng 9 lên tỷ lệ 29,39%; trong đó, NHTM Nhà nước tăng từ 29,7% lên 31,75%, tuy nhiên, NHTM cổ phần lại giảm từ 35,84% xuống còn 34,93%.

Một sự thay đổi nữa trong việc công bố chỉ tiêu hoạt động của các TCTD, đó là thay vì công bố hệ số ROA, ROE theo tháng như những tháng trước thì cuối tháng 10 này, NHNN lại công bố chỉ số theo quý.

Theo đó, trong quý III/2015, hệ số ROA của hệ thống là 0,44%, tăng nhẹ so với cuối tháng 9 là 0,32%. Trong đó, NHTM Nhà nước là 0,46%, NHTM cổ phần 0,32%.

Hệ số ROE quý III/2015 là 4,95%, tăng so với 3,54%; trong đó NHTM Nhà nước là 7,27%, NHTM cổ phần là 3,74%.