Loạt dự án thua lỗ của Vinachem: "È cổ" trả vài trăm tỷ tiền lãi vay đầu tư mỗi năm

Trong 3 năm tới (2018-2020), hầu hết các dự án nghìn tỷ thua lỗ của Vinachem đều phải lo gáng "gánh nặng" chi phí tài chính rất lớn, trong đó chủ yếu là cho khoản lãi vay đầu tư.

Từ 2018 - 2020, mỗi năm Đạm Hà Bắc phải trả 767,45 tỷ đồng tiền lãi vay đầu tư.

"È cổ" gánh nặng chi phí lãi vay

Tập đoàn Hoá chất Việt Nam (Vinachem) vừa có báo cáo về phương án sản xuất kinh doanh trong 3 năm tới (2018-2020) đối với 4 dự án hoạt động kém hiệu quả thuộc Tập đoàn.

Trong số 12 dự án có vốn đầu tư nghìn tỷ thua lỗ của ngành công thương thì Vinachem chiếm tới 4 dự án, bao gồm: Đạm Ninh Bình, Đạm Hà Bắc, DAP - Vinachem, DAP số 2 - Vinachem.

Đáng lưu ý, phần kế hoạch các chỉ tiêu chủ yếu trong 3 năm tới (2018-2020) cho thấy, hầu hết các dự án này đều phải lo gáng "gánh nặng" chi phí tài chính rất lớn, trong đó chủ yếu là cho khoản lãi vay đầu tư.

Cụ thể, tại dự án phân đạm và hoá chất Hà Bắc, nếu tính gộp cả 3 năm thì khoản tổng số lãi vay đầu tư phải trả là 2.302,3 tỷ đồng, bình quân mỗi năm phải trả 767,45 tỷ đồng.

Tại dự án Đạm Ninh Bình, theo kế hoạch tổng cả 3 năm sẽ phải trả 1.112 tỷ đồng, trong đó năm 2018 phải trả 491 tỷ đồng, năm 2019 là 368 tỷ đồng và năm 2019 là 253 tỷ đồng.

Còn tại DAP số 2 Lào Cai, khoản lãi vay đầu tư phải trả cho năm 2018 là 269 tỷ đồng, 275 tỷ đồng (năm 2019) và 272 tỷ đồng (năm 2020).

Chi phí lãi vay đầu tư phải trả trong 3 năm tới của 4 dự án. Đơn vị: Tỷ đồng.

Riêng tại dự án DAP - Vinachem, Công ty sẽ chỉ phải trả 9 tỷ đồng lãi vay đầu tư cho năm 2018. Kể từ năm 2019 trở đi, doanh nghiệp sẽ thoát khỏi "gánh nặng" về chi phí lãi vay đầu tư. Đây cũng là điểm sáng nhất trong số các dự án nghìn tỷ của Vinachem khi báo lãi trong năm 2017 và dự kiến tiếp tục lãi trong các năm tiếp theo.

Một loạt kiến nghị gỡ khó

Để giúp các dự án nói trên bớt khó khăn và hoạt động hiệu quả hơn, Tập đoàn Hoá chất đề nghị Bộ Công Thương giải quyết, tiếp tục hỗ trợ và đề xuất Chính phủ, các bộ ban ngành giải quyết một số kiến nghị, trong đó đặc biệt là vấn đề về tín dụng.

Cụ thể, Vinachem đã kiến nghị xem xét, quyết định các giải pháp đối với khoản vay Ngân hàng Phát triển Việt Nam của dự án nhà máy Đạm Ninh Bình, nhà máy Đạm Hà Bắc và DAP số Lào Cai như sau:

Kéo dài thời hạn vay của các hợp đồng tín dụng thành 20 năm (trong đó công ty DAP số 2 từ 10 năm thành 20 năm; Công ty Đạm Hà Bắc từ 12 năm thành 20 năm; Công ty Đạm Ninh Bình từ 15 năm thành 20 năm); thu nợ gốc trước, thu nợ lãi sau, không tính lãi quá hạn kể từ khi phát sinh.

Đồng thời cho phép cân đối trả nợ gốc, lãi theo dòng tiền thực tế và theo tỷ lệ số dư nợ vốn trung, dài hạn của các Ngân hàng tài trợ vốn cho dự án, lãi vay chưa trả được cân đối trả nợ vào các năm sau.

Ngoài ra, Tập đoàn cũng kiến nghị được hỗ trợ điều chỉnh lãi suất tiền vay như sau: Trong 5 năm từ 2018 đến 2022 lãi suất 3%/năm. Từ năm 2023 trở đi các khoản vay có lãi suất trên 8,55%/năm điều chỉnh cề mức lãi suất tín dụng đầu tư của Nhà nước (Tại thời điểm hiện nay là 8,55%/năm).

Nợ lãi chưa trả đến 31/12/2017 được trả dần trong 5 năm tiếp theo từ 2018 đến 2020. Khoanh nợ gốc và không tính lãi khoản vay của Ngân hàng Phát triển Việt Nam cho dự án Đạm Ninh Bình trong thời gian 5 năm tới (2028-2022).

Vinachem cũng mong muốn được hỗ trợ đối với các khoản vay các ngân hàng thương mại.

Cụ thể, tại dự án Đạm Hà Bắc, Vinachem kiến nghị VietinBank và các ngân hàng đồng tài trợ (ngân hàng ACB, Ngân hàng Indovina, Ngân hàng Cathay) giảm lãi suất tiền vay bằng USD từ 6%/năm về 4,5%/năm và cho phép được cơ cấu thời hạn trả nợ lãi, cân đối lãi theo dòng tiền thực tế và theo tỷ lệ số dư nợ vay của các ngân hàng tài trợ vốn vay, lãi vay chưa trả được cân đối trả nợ vào các năm sau, không tính lãi quá hạn.

Còn tại dự án DAP số 2, Vinachem kiến nghị VietinBank kéo dài thời hạn vay từ 12 năm thành 20 năm, giảm lãi suất tiền vay từ 9,5%/năm xuống 8,55%/năm, thu nợ gốc trước, thu nợ lãi sau, không tính lãi quá hạn.

Tương tự đối với dự án đạm Ninh Bình, Vinachem cũng kiến nghị VietinBank kéo dài thời hạn vay từ 12 năm thành 20 năm, giảm lãi suất, thu nợ gốc trước, thu nợ lãi sau, không tính lãi quá hạn… Đồng thời xem xét cho Công ty Đạm Ninh Bình vay gói tín dụng riêng 120 tỷ đồng để sửa chữa, củng cố máy móc thiết bị.

Tập đoàn Vinachem cũng kiến nghị Bộ Công Thương cho phép tập đoàn xem xét thực hiện việc khoanh nợ không tính lãi phát sinh, cơ cấu lại các khoản nợ của Công ty Đạm Ninh Bình đối với Tập đoàn trong 3 năm (2018-2020).

Năm 2017, cả 4 dự án nói trên đều đã khắc phục được phần nào khó khăn, giảm và cắt lỗ. Các dự án giảm được lỗ như Đạm Ninh Bình lỗ 933 tỷ đồng, giảm gần 200 tỷ đồng so với năm 2016. Đạm Hà Bắc lỗ 602 tỷ đồng, giảm 449 tỷ đồng, DAP số 2 lỗ 530 tỷ đồng, giảm 376 tỷ đồng. Riêng DAP - Vinachem báo lãi 15 tỷ đồng.

Nếu các kiến nghị được giải quyết, đồng thời với việc cơ cấu lại sản xuất, Vinachem khẳng định các dự án nói trên đều sẽ có kết quả sản xuất kinh doanh sáng sủa hơn rất nhiều. Cụ thể sẽ có 2 đơn vị DAP là Công ty CP DAP - Vinachem và Công ty CP DAP số 2 - Vinachem có kết quả có lãi, 2 đơn vị còn lại Phân Đạm Hà Bắc và Đạm Binh Bình vẫn lỗ nhưng khoản lỗ sẽ được giảm đi rất nhiều.

Nguyễn Khánh

Nợ hơn 38.000 tỷ đồng, Vinachem vẫn “rút” hàng trăm tỷ cho Đạm Ninh Bình vay

Trong bối cảnh thua lỗ, nợ nần chồng chất, trong năm vừa qua, Vinachem vẫn rót thêm hàng trăm tỷ đồng cho dự án Đạm Ninh Bình, chủ yếu là cho vay lại (lãi suất 6,5%/năm) để dự án này trả nợ ngân hàng.

Lỗ luỹ kế gần 2.000 tỷ đồng

Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2017 của Tập đoàn Hoá chất Việt Nam (Vinachem) vừa công bố cho hay, đến 31/12/2017, nợ phải trả của “ông lớn” hoá chất đã lên tới 38.061,1 tỷ đồng, tăng gần 492 tỷ đồng so với cuối năm 2016.

Trong đó, nợ ngắn hạn lên tới 20.112,8 tỷ đồng, tăng 1.750 tỷ đồng. Như vậy, nợ ngắn hạn của Vinachem đã suýt soát với tài sản ngắn hạn (là 21.756 tỷ đồng).

Dự án Đạm Ninh Bình trở thành gánh nặng lớn đối với Vinachem

Theo thuyết minh báo cáo tài chính, khoản phải trả từ 1 năm trở xuống của Vinachem là 18.107 tỷ đồng. Đáng lo ngại là khoản vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn đã tăng lên 11.437,7 tỷ đồng.

Mặc dù vậy, lãnh đạo Vinachem vẫn đánh giá, mức độ tập trung rủi ro đối với việc trả nợ của tập đoàn này là có thể kiểm soát được. “Công ty có khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn từ dòng tiền hoạt động kinh doanh và tiền thu từ các tài sản tài chính đáo hạn”, phía Vinachem quả quyết.

Trong khi đó, trong năm vừa qua, các chỉ tiêu sản xuất kinh doanh của tập đoàn này lại đều đi xuống. Doanh thu giảm 6% chỉ còn 5,6 tỷ đồng, trong khi đó giá vốn hàng bán đã là 5,9 tỷ đồng khiến lợi nhuận gộp bị âm.

Doanh thu tài chính là mảng mang về nguồn thu lớn nhất cho Vinachem, nhưng đã sụt giảm rất mạnh hơn 60% so với cùng kỳ, còn 983 tỷ đồng. Tuy nhiên, chừng đó cũng không đủ bù chi phí tài chính 967,5 tỷ đồng và chi phí quản lý doanh nghiệp 305 tỷ đồng (tăng gấp đôi năm 2016), dẫn đến lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh bị âm 289,8 tỷ đồng.

Trên bản báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh của Vinachem không ghi nhận chi phí bán hàng và chi phí lãi vay của doanh nghiệp.

Khoản lợi nhuận khác không đáng kể, chỉ gần 2,2 tỷ đồng. Chính vì vậy, kết quả Vinachem vẫn ghi nhận lỗ 287,6 tỷ đồng trong năm vừa qua. Mức lỗ này đã “bồi” thêm khoản lỗ luỹ kế đến cuối 2017 của Vinachem lên mức 1.968 tỷ đồng.

Cả chục hợp đồng cho Đạm Ninh Bình vay ký trong năm 2017

Trong bối cảnh thua lỗ, nợ nần như vậy, trong năm vừa qua, Vinachem đã phải rót thêm hàng trăm tỷ đồng cho dự án Đạm Ninh Bình, chủ yếu là cho vay lại (lãi suất 6,5%/năm) để dự án này trả nợ ngân hàng. Dư nợ ngắn hạn của Đạm Ninh Bình tại Vinachem đến cuối năm ngoái đã nâng lên 2.598 tỷ đồng, tăng hơn 850 tỷ đồng so với năm 2016.

Trong khi đó, nhiều khoản vay trị giá hàng chục tỷ đồng từ năm 2016 vẫn chưa thanh toán, hai bên đã phải ký phụ lục để gia hạn, chuyển sang năm 2017, nhưng đến hết năm 2017 số nợ gốc vẫn còn nguyên.

Ví dụ khoản cho vay 120 tỷ đồng để Đạm Ninh Bình bổ sung vốn lưu động thực hiện tháng 2/2016 đã phải ký phụ lục đến 31/12/2017 là đáo hạn, nhưng số dư khoản vay này đến cuối 2017 vẫn y nguyên 120 tỷ đồng. Một khoản cho vay khác có cùng mục đích, trị giá 30 tỷ đồng thực hiện tháng 3/2016 và được gia hạn đến 31/8/2017, nhưng đến 31/12/2017 vẫn chưa trả được đồng nợ gốc nào.

Thống kê trong báo cáo tài chính thể hiện có đến 15 hợp đồng các khoản cho vay ngắn hạn của Vinachem đối với dự án Đạm Ninh Bình đã được ký trong năm 2017.

Ngoài ra, tập đoàn này còn có 10 hợp đồng cho vay dài hạn của Vinachem với Đạm Ninh Bình đến hạn thanh toán trong năm 2017. Trong đó có những khoản rất lớn như khoản vay hơn 568 tỷ đồng ký hồi tháng 9/2015, khoản vay 366 tỷ đồng ký hồi tháng 8/2015, khoản vay 248 tỷ đồng ký hồi tháng 2/2016…

Nợ dài hạn của Đạm Ninh Bình với Vinachem trong năm ngoái giảm 441 tỷ đồng, nhưng dư nợ vẫn rất lớn, lên tới 6.726,5 tỷ đồng.

Theo ghi nhận của Vinachem, tại dự án này, tập đoàn này có 625,8 tỷ đồng khoản phải thu cho vay bị xếp vào diện “nợ khó đòi” và khả năng chỉ thu hồi được 367,5 tỷ đồng trong số này.

Vừa qua, liên quan đến xử lý vi phạm tại Vinachem (đặc biệt là tại dự án Đạm Ninh Bình), Ủy ban Kiểm tra Trung ương, kỳ họp thứ 17 đã ra thông báo đề nghị Ban Bí thư xem xét, thi hành kỷ luật với ông Nguyễn Anh Dũng, Chủ tịch tập đoàn này.

Đề nghị kỷ luật cách chức tất cả các chức vụ trong Đảng với ông Nguyễn Quốc Tuấn, nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Chủ tịch HĐQT Tổng công ty, nguyên Chủ tịch HĐTV Vinachem; kỷ luật cảnh cáo với các ông Đỗ Quang Chiêu, nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Chủ tịch HĐQT, Tổng công ty và ông Đỗ Duy Phi, nguyên Phó Bí thư Đảng ủy, nguyên Tổng giám đốc Vinachem.

Bộ Công Thương đã có văn bản khẳng định “sẽ nghiêm túc thực hiện” các chỉ đạo của Uỷ ban Kiểm tra Trung ương và các cấp có thẩm quyền đối với vấn đề ngày.

Ngày 19/6 tới đây, Tổ kiểm tra giám sát của Thanh tra Chính phủ gồm 3 thành viên cũng sẽ làm việc với Vinachem trong 10 ngày về việc triển khai kết luận thanh tra liên quan đến việc sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại tập đoàn này.

Bích Diệp

Sau 30 năm, cuối cùng thì Agribank cũng đã công khai tài chính!

Là một trong những “ông lớn” của ngành ngân hàng, tuổi đời tròn 30 năm, thương hiệu phủ khắp cả nước, đặc biệt là tại khu vực nông thôn, thế nhưng tình hình tài chính của Ngân hàng Phát triển Nông nghiệp và Nông thôn (Agribank) lại luôn là một “ẩn số”.

Hoạt động theo hình thức Công ty TNHH một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu, Agribank phải công bố thông tin hoạt động theo quy định tại Nghị định số 81 năm 2015 của Chính phủ, hiệu lực thi hành từ 5/11/2015.

Tuy nhiên, phải mất tới 2 năm rưỡi, nay ngân hàng này mới thực hiện nghĩa vụ nói trên. Với vốn điều lệ 30.354,5 tỷ đồng (gấp hơn 10 lần so với vốn tối thiểu quy định), Agribank đang có 1 trụ sở chính, 3 văn phòng đại diện, 1 chi nhánh ở Campuchia, 3 đơn vị sự nghiệp, 158 chi nhánh loại 1, 784 chi nhánh loại 2 và 1.290 phòng giao dịch đặt tại các tỉnh, thành phố trên cả nước.

Mỗi tháng, bình quân Agribank chi 25,5 triệu đồng cho 1 nhân viên

Theo báo cáo của Agribank, trong năm vừa qua, ngân hàng mẹ đạt 34.115,3 tỷ đồng thu nhập lãi thuần, tăng 19,7% so với năm 2016.

Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng mạnh 36,6% so với 2016 lên 23.580,6 tỷ đồng.

Tuy nhiên, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng chiếm tỉ trọng lớn, lên tới 18.514,3 tỷ đồng (tăng gần 42%) nên tổng lợi nhuận trước thuế của ngân hàng mẹ Agribank chỉ còn 5.066,3 tỷ đồng (tăng hơn 20% so với năm trước). Lợi nhuận sau thuế cả năm đạt 4.060,6 tỷ đồng, tăng gần 20%.

Chi phí dự phòng của Agribank tăng mạnh trong bối cảnh tín dụng trong năm qua của ngân hàng này tăng tới 17,6%. Tổng nợ xấu năm qua đã tăng lên 18.000,3 tỷ đồng, tăng 16,3% so với năm 2016. Trong đó, nợ có khả năng mất vốn là 11.052,4 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ hơn 2%, không mấy thay đổi so với 2016.

Trong khi đó, tăng trưởng tiền gửi của khách hàng tại Agribank trong năm 2017 đạt 16,4%. Số dư tiền gửi đến cuối năm ngoái ở mức 1.007,85 tỷ đồng.

(Đơn vị: Tỷ đồng - nguồn: BCTC riêng của Agribank)

Trong năm 2017, Agribank đã tăng chi phí cho nhân viên lên 11.195,3 tỷ đồng, tăng khoảng 1.000 tỷ đồng so với năm 2016.

Với tổng số nhân viên là 36.571 người trong năm 2017 (tăng 668 người trong vòng 1 năm), chi phí bình quân cho nhân viên của Agribank là 25,5 triệu đồng/người/tháng. Trong đó, chi lương và phụ cấp ở mức 9.719,6 tỷ đồng, tính bình quân, nhân viên Agribank đạt mức thu nhập bình quân 22,1 triệu đồng/người/tháng.

Nêu ý kiến về báo cáo tài chính của Agribank, đơn vị kiểm toán E&Y đã nhấn mạnh đến các nghĩa vụ tiềm ẩn khác của ngân hàng này.

Theo đó, tại ngày lập báo cáo tài chính, một số vụ kiện liên quan đến sai phạm của cán bộ ngân hàng trong việc phát hành các chứng thư bảo lãnh đang trong quá trình điều tra, xét xử và chưa có phán quyết cuối cùng của toà án. Theo đó, trách nhiệm và nghĩa vụ của các bên liên quan chỉ được xác định khi vụ án đã được xét xử, có tuyên án cụ thể và bản án có hiệu lực.

Bích Diệp